Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu (TCK 244): Ceza, Örnekler ve Savunma

Bir şirketin sunucuları bir sabah açılmaz. Ekranda tek bir mesaj vardır: dosyalarınız şifrelendi. Bir içerik üreticisi hesabına giremez. Şifre ve e-posta adresi değiştirilmiştir. Bir e-ticaret sitesi, binlerce sahte istekle saatlerce erişilemez hale gelir. Bu olayların ortak noktası, sisteme girmenin ötesine geçilmesidir. Fail yalnızca içeri girmemiş, sistemi durdurmuş ya da verilere dokunmuştur. Kanun bu fiilleri, izinsiz girişten çok daha ağır cezalandırır. Bu yazıda suçun dört ayrı halini, tipik örneklerini, cezalarını, benzer suçlardan farkını ve savunma yollarını anlatıyorum.

Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu Nedir? (TCK 244)

Madde 244 – (1) Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. (2) Bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Yukarıda maddenin ilk iki fıkrası yer alıyor. Üçüncü fıkra artırım nedenini, dördüncü fıkra haksız çıkar sağlama halini düzenler. Suç, bilişim alanında suçlar bölümünde yer alır. Korunan değer bilişim sistemlerinin sorunsuz işlemesi ve verilerin bütünlüğüdür. Birinci fıkra sistemin kendisini, ikinci fıkra sistemdeki verileri korur.

Suç kasten işlenir. Fail sisteme veya verilere müdahale ettiğini bilmeli ve istemelidir. Yanlışlıkla silme bu suçu oluşturmaz.

Hesap Çalma, Fidye Yazılımı ve Siber Saldırılar Hangi Fıkraya Girer?

Verileri yok etme veya değiştirme fiilleri uygulamada çok farklı biçimlerde görülür. Her örnek farklı bir fıkraya denk gelir.

• Hesap ele geçirme: Sosyal medya veya e-posta hesabının şifresini değiştirerek sahibini dışarıda bırakmak, verileri erişilmez kılmadır.
• Fidye yazılımı: Dosyaları şifreleyip para istemek ikinci fıkraya girer. Para talebi nedeniyle yağma veya şantaj hükümleri de tartışılır.
• Hizmet engelleme saldırısı: Bir siteyi yoğun istekle çökertmek, sistemin işleyişini engellemedir ve birinci fıkra uygulanır.
• Veri silme: İşten çıkarılan çalışanın şirket dosyalarını silmesi verileri yok etmedir.
• Veri değiştirme: Not, bakiye veya kayıt gibi bilgilerin sistem üzerinde değiştirilmesi bu kapsamdadır.
• Zararlı yazılım yükleme: Sisteme casus yazılım veya virüs yerleştirmek, veri yerleştirme fiilini oluşturur.

Bu fiillerin çoğu, önce bilişim sistemine girme suçu (TCK 243) işlenerek gerçekleştirilir.

Haksız Çıkar Sağlama ve Diğer Suçlarla İlişkisi

Dördüncü fıkra tamamlayıcı bir hükümdür. Yalnızca fiil başka bir suç oluşturmuyorsa uygulanır.

• Dördüncü fıkranın koşulu: Fail, bu fiillerle kendisine veya başkasına haksız çıkar sağlamalı ve fiil başka bir suç oluşturmamalıdır.
• Hesaptan para aktarma: Banka hesabından para çekilmesi, bilişim sistemi kullanılarak işlenen hırsızlık suçu olarak nitelendirilir.
• Aldatma varsa: Mağdur kandırılarak işlem yaptırılmışsa dolandırıcılık suçu uygulanır.
• Fidye talebi: Verilerin iadesi için para istenmesi şantaj suçu veya yağma suçu yönünden incelenir.
• Kişisel verilerin alınması: Verilerin kopyalanıp yayılması kişisel verilere karşı suçlar oluşturur.
• Haberleşmeyi engelleme: Kişiler arasındaki iletişimin engellenmesi haberleşmenin engellenmesi suçu ile birlikte değerlendirilir.

TCK 244 Cezası, Zamanaşımı ve Usul

Bu suçta ceza, müdahalenin sisteme mi verilere mi yönelik olduğuna ve çıkar sağlanıp sağlanmadığına göre değişir.

• Sistemi engelleme veya bozma: 1 yıldan 5 yıla kadar hapis.
• Verilere müdahale: 6 aydan 3 yıla kadar hapis.
• Banka, kredi kurumu veya kamu sistemi: Ceza yarı oranında artırılır.
• Haksız çıkar sağlama: 2 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası.
• HAGB ve erteleme: Sonuç ceza 2 yıl veya altında kalırsa ve koşullar varsa mümkündür.
• Zamanaşımı: İlk iki fıkrada 8 yıl, haksız çıkar sağlama halinde 15 yıldır.
• Tüzel kişiler: Suç bir tüzel kişinin yararına işlenmişse güvenlik tedbirleri uygulanır.
• Usul: Suç resen soruşturulur. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.

Kanun metnine mevzuat.gov.tr üzerindeki Türk Ceza Kanunu metninden ulaşabilirsiniz. Dosyanızın durumunu e-Devlet dava dosyası sorgulama ekranından takip edebilirsiniz.

TCK 243 ve TCK 244 Karşılaştırma Tablosu

Hesabım Çalındı veya Sistemim Çöktü: Ne Yapmalıyım?

Siber olaylarda ilk saatler belirleyicidir. Doğru adımlar hem zararı sınırlar hem delilleri korur.

• Delilleri kaydedin. Uyarı mesajları, fidye notları, giriş bildirimleri ve e-postalar ekran görüntüsüyle saklanmalıdır.
• Sistemi kapatmadan önce düşünün. Şirket sistemlerinde adli kopya alınmadan yapılan müdahale delilleri yok edebilir.
• Platforma başvurun. Hesap kurtarma süreci derhal başlatılmalı ve başvuru numarası saklanmalıdır.
• Bankayı arayın. Hesap veya kart bilgileri etkilenmişse işlemler durdurulmalı ve itiraz edilmelidir.
• Savcılığa veya kolluğa başvurun. Log kayıtları sınırlı süre tutulur. Başvuru gecikmeden yapılmalıdır.
• Veri ihlalini bildirin. Şirketler, kişisel veri ihlalini mevzuattaki süre içinde ilgili kurula bildirmekle yükümlüdür.

Savunma ve Şikayet Stratejisi: Adım Adım

Bu dosyalarda ispat, adli bilişim incelemesine dayanır. Savunma ve şikayet aynı teknik zemin üzerinde kurulur.

1. Fıkrayı belirleyin. Müdahale sisteme mi verilere mi yönelik? Çıkar sağlandı mı? Cevaplar cezayı belirler.
2. Adli kopyayı denetleyin. Cihazlardan imaj alınırken usule uyulup uyulmadığı ve özet değerlerinin tutanağa yazılıp yazılmadığı kontrol edilmelidir.
3. Bilirkişi raporunu sorgulayın. Rapor, hangi işlemin hangi cihaz ve hesaptan yapıldığını teknik verilerle göstermelidir.
4. Aidiyeti tartıştırın. IP ve cihaz kayıtlarının sanığa ait olduğu her türlü şüpheden uzak biçimde ispatlanmalıdır.
5. Kastı inceleyin. Yetkili kullanıcının hatalı işlemi veya yazılım hatası kasten müdahale değildir.
6. Yetkiyi ortaya koyun. Sanığın veriler üzerinde işlem yapma yetkisi varsa hukuka aykırılık tartışılır.
7. Doğru nitelendirmeyi isteyin. Fiil başka bir suç oluşturuyorsa dördüncü fıkra uygulanamaz.
8. Lehe hükümleri talep edin. Alt sınırdan ceza, takdiri indirim, erteleme ve HAGB yazılı olarak istenmelidir.

Şikayet Dilekçesi Örneği (Hesabın Ele Geçirilmesi)

Hesabın ele geçirilmesi ve verilerin erişilmez kılınması nedeniyle verilecek şikayet dilekçesinin örneği aşağıdadır.

İstanbul Ceza Avukatı Muhammet Sarıkaya

Kanun Hükümleri ve Uygulamadaki İlkeler

Aşağıda kanun metninden ve yerleşik uygulamadan çıkan ilkeler yer alıyor. Numarası doğrulanamayan kararlara künye verilmemiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçunun cezası nedir?

Sistemi engelleme veya bozmada 1 – 5 yıl, verilere müdahalede 6 ay – 3 yıl hapistir. Haksız çıkar sağlanırsa ceza 2 – 6 yıl hapis ve adli paradır.

Sosyal medya hesabını çalmanın cezası nedir?

Hesaba izinsiz girmek ve şifreyi değiştirmek iki ayrı suç oluşturur. Verileri erişilmez kılma 6 aydan 3 yıla kadar hapis gerektirir.

Fidye yazılımı hangi suçu oluşturur?

Verileri şifrelemek bu maddeye girer. Para istenmesi nedeniyle şantaj veya yağma hükümleri de tartışılır.

İşten ayrılırken şirket dosyalarını silmek suç mu?

Evet. Şirkete ait verileri kasten silmek verileri yok etme fiilini oluşturur.

Bu suç şikayete bağlı mı?

Hayır. Suç resen soruşturulur.

Hesabım çalındı, nereye başvurmalıyım?

Platforma, bankanıza ve savcılığa veya kolluğa gecikmeden başvurmalısınız. Delilleri önce kaydedin.

Bu suçta HAGB mümkün mü?

Sonuç ceza 2 yıl veya altında kalırsa ve koşullar varsa mümkündür.

İstanbul Avukat