TCK 94 İşkence Suçu Nedir? İşkencenin Cezası Ne Kadar? 2026
TCK 94 işkence suçu, bir kamu görevlisinin bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan, bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine ya da aşağılanmasına yol açacak davranışlar gerçekleştirmesidir; cezası 3 yıldan 12 yıla kadar hapistir. Suçun çocuğa, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye ya da gebe kadına karşı veya avukata yahut diğer kamu görevlisine karşı görevi dolayısıyla işlenmesi halinde ceza 8 yıldan 15 yıla kadar hapistir. Fiilin cinsel yönden taciz şeklinde gerçekleşmesi halinde 10 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası verilir. İhmali davranışla işlenmesi halinde ceza indirilmez ve bu suçta dava zamanaşımı işlemez (TCK m. 94/6). Suç yalnızca kamu görevlisi tarafından işlenebilir; fiile katılan diğer kişiler de kamu görevlisi gibi cezalandırılır.
Gözaltı odasında yaşananların çoğu tutanaklara girmez; dosyaya giren, doktor raporundaki birkaç satır ve nöbet defterindeki saatlerdir. İşkence dosyalarını ayakta tutan da çoğu zaman bu ayrıntılardır. TCK 94 işkence suçu, devlet gücünü elinde tutan kamu görevlisinin bu gücü insan onurunu kırmak için kullanmasını cezalandırır; Anayasa m. 17 ve İşkenceye Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi ile doğrudan bağlantılıdır. Bu yazıda suçun unsurlarını, eziyet ve kasten yaralamadan farkını, nitelikli halleri, zamanaşımı istisnasını ve mağdurun başvuru yollarını avukat kaleminden anlatıyorum.
Yazı İçeriği
- TCK 94 İşkence Suçu Nedir?
- Suçun Unsurları: Kim İşleyebilir, Hangi Davranışlar İşkencedir?
- İşkence Suçunun Cezası Ne Kadar?
- TCK 94 Ceza Tablosu
- İşkence, Eziyet ve Kasten Yaralama Farkı
- Zamanaşımı İşlememesi ve Soruşturma Usulü
- TCK 94 İşkence Davası Avukatı Muhammet Sarıkaya
- Yargıtay Kararları ve Emsal İlkeler
- İşkence Suçu Şikayet Dilekçesi Örneği
- Sıkça Sorulan Sorular
TCK 94 İşkence Suçu Nedir?
TCK m. 94 uyarınca işkence, bir kamu görevlisinin bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan, bedensel veya ruhsal acıya, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine ya da aşağılanmaya yol açan sistematik davranışlar gerçekleştirmesidir. Suçun mağduru herkes olabilir; faili ise yalnızca kamu görevlisidir (özgü suç). Kolluk görevlileri, infaz koruma memurları ve sorgu sürecinde yer alan görevliler uygulamada en sık karşılaşılan fail grubudur. Suça kamu görevlisi olmayan kişilerin katılması halinde bu kişiler de kamu görevlisi gibi cezalandırılır (m. 94/4).
Suçun Unsurları: Kim İşleyebilir, Hangi Davranışlar İşkencedir?
- Fail: Kamu görevlisi; görevin sağladığı nüfuz kullanılarak işlenmesi gerekir.
- Fiil: Süreklilik arz eden, sistematik dayak, askıya alma, elektrik verme, uykusuz bırakma, hakaret ve tehditle birleşen onur kırıcı muameleler; ruhsal baskılar da yeterlidir.
- Netice: Bedensel veya ruhsal acı, algı veya irade yeteneğinde etkilenme ya da aşağılanma.
- Süreklilik: Yargıtay, ani ve tek hareketlik müdahaleleri kural olarak kasten yaralama veya zor kullanma yetkisinde sınır aşımı kapsamında; belli bir sürece yayılan sistematik davranışları işkence kapsamında değerlendirir.
İşkence Suçunun Cezası Ne Kadar?
Temel ceza 3 yıldan 12 yıla kadar hapistir (m. 94/1). Suçun çocuğa, kendisini savunamayacak kişiye veya gebe kadına ya da avukata veya diğer kamu görevlisine karşı görevi dolayısıyla işlenmesi halinde ceza 8 yıldan 15 yıla kadar hapistir (m. 94/2). Fiilin cinsel yönden taciz şeklinde gerçekleşmesi halinde 10 yıldan 15 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur (m. 94/3). İşkencenin ihmali davranışla işlenmesi halinde cezada indirim yapılmaz (m. 94/5). Netice ağırlaşmışsa TCK 95 neticesi sebebiyle ağırlaşmış işkence hükümleri uygulanır ve ölüm halinde ceza ağırlaştırılmış müebbet hapse kadar çıkar.
TCK 94 Ceza Tablosu
| Hal | Yasal Dayanak | Ceza |
|---|---|---|
| Temel hal | TCK m. 94/1 | 3 yıldan 12 yıla kadar hapis |
| Çocuğa, savunamayacak kişiye, gebe kadına karşı | TCK m. 94/2-a | 8 yıldan 15 yıla kadar hapis |
| Avukata veya kamu görevlisine karşı görevi dolayısıyla | TCK m. 94/2-b | 8 yıldan 15 yıla kadar hapis |
| Cinsel yönden taciz şeklinde | TCK m. 94/3 | 10 yıldan 15 yıla kadar hapis |
| İhmali davranışla işlenme | TCK m. 94/5 | Cezada indirim yapılmaz |
İşkence, Eziyet ve Kasten Yaralama Farkı
Aynı fiiller faile göre farklı suçlar oluşturur: Kamu görevlisi sistematik biçimde uygularsa işkence (m. 94), sivil kişi uygularsa eziyet (TCK 96) söz konusudur. Ani ve tek seferlik fiziksel müdahale ise kasten yaralama kapsamında kalır. Kolluk görevlisinin yakalama sırasında orantısız güç kullanması TCK m. 256 zor kullanma yetkisinde sınırın aşılması olarak da nitelendirilebilir; ayrım, fiilin süreklilik ve amacına göre yapılır.
Zamanaşımı İşlememesi ve Soruşturma Usulü
2013 yılında 6459 sayılı Kanunla eklenen TCK m. 94/6 uyarınca işkence suçunda dava zamanaşımı işlemez; fiil ne kadar eski olursa olsun soruşturma ve kovuşturma yapılabilir. İşkence iddiaları resen soruşturulur, şikayete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamı dışındadır; memurlar hakkında 4483 sayılı Kanun kapsamındaki izin usulü işkence suçunda uygulanmaz. Görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir. Mağdurlar ayrıca Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ve devlete karşı tam yargı davası yollarını kullanabilir. Kanun metnine mevzuat.gov.tr adresindeki Türk Ceza Kanunu tam metninden ulaşabilirsiniz; dosyanız turkiye.gov.tr üzerinden UYAP dava dosyası sorgulama ekranından takip edilebilir.
TCK 94 İşkence Davası Avukatı Muhammet Sarıkaya
İşkence dosyalarında delil, ilk saatlerde toplanır: Gözaltı giriş-çıkış doktor raporları, kamera kayıtları ve tanık ifadeleri zamanında talep edilmezse kaybolur. Avukat Muhammet Sarıkaya, işkence ve kötü muamele iddialarında mağdur vekilliği ile bu iddialarla karşılaşan kamu görevlilerinin müdafiliğini üstlenmekte; adli rapor itirazları, kamera kayıtlarının tespiti, Anayasa Mahkemesi bireysel başvurusu ve tazminat süreçlerini Küçükçekmece ve İstanbul genelinde yürütmektedir.
Avukat Muhammet Sarıkaya, İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarası ile kayıtlıdır ve ağırlıklı olarak ceza hukuku, aile hukuku, miras hukuku, idare hukuku ve tazminat hukuku alanlarında çalışmaktadır. Mesleki geçmişi ve çalışma ilkeleri için avukat hakkında bilgi sayfasını inceleyebilirsiniz.
Yargıtay Kararları ve Emsal İlkeler
TCK 94’e ilişkin Yargıtay içtihadı, işkencenin süreklilik unsuru ve kasten yaralamadan ayrımı üzerine yoğunlaşır. Aşağıdaki ilkeler bu uygulamayı yansıtır; dosyanıza özgü karar metinleri künyeleriyle birlikte avukat tarafından sunulmaktadır.
Yerleşik İlke: İşkence suçunun oluşması için kamu görevlisinin insan onuruyla bağdaşmayan davranışlarının ani değil, belirli bir sürece yayılan ve sistematik nitelik taşıyan fiiller olması gerekir
Yargıtay, kamu görevlisinin mağdura yönelik fiillerinin işkence olarak nitelendirilebilmesi için davranışların süreklilik arz etmesi, sistematik biçimde uygulanması ve bedensel veya ruhsal acı, algılama veya irade yeteneğinde etkilenme yahut aşağılanma neticelerinden birini doğurmaya elverişli olması gerektiğini; yakalama anındaki ani ve orantısız güç kullanımının ise olayın özelliklerine göre kasten yaralama veya zor kullanma yetkisinde sınırın aşılması kapsamında değerlendirileceğini kabul eder.
Avukat Değerlendirmesi: Nitelendirme dosyanın kaderidir: Aynı olay işkence sayılırsa ceza 3-12 yıl bandında ve zamanaşımsız, yaralama sayılırsa çok daha düşük ve zamanaşımına tabidir. Mağdur vekili süreklilik ve sistematikliği, savunma ise fiilin ani ve münferit niteliğini belgelendirmelidir.
Yerleşik İlke: Gözaltı giriş ve çıkış doktor raporları arasındaki bulgu farklılıkları, aksi ispatlanmadıkça yaralanmanın gözaltı sürecinde meydana geldiğine karine oluşturur; devletin bu farkı açıklama yükümlülüğü vardır
Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihadı, kişinin sağlıklı biçimde gözaltına alınıp vücudunda yaralanma bulgularıyla çıkması halinde bu bulguların kaynağını açıklama yükümlülüğünün devlete ait olduğunu; giriş ve çıkış raporları arasındaki çelişkilerin, kamera kayıtlarının incelenmemesinin ve tanıkların dinlenmemesinin etkili soruşturma yükümlülüğünün ihlali sonucunu doğuracağını; bu tür eksikliklerle verilen kovuşturmama ve beraat kararlarının hukuka aykırı olduğunu kabul eder.
Avukat Değerlendirmesi: Mağdur tarafında ilk iş, bağımsız bir sağlık kuruluşundan ayrıntılı rapor almak ve kamera kayıtlarının silinmeden tespitini talep etmektir. Raporlar arasındaki fark, dosyadaki en güçlü delildir; sessiz kalınırsa ispat yükü fiilen mağdura döner.
İşkence Suçu Şikayet Dilekçesi Örneği
[…..] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
MÜŞTEKİ: [Adı Soyadı], (T.C. Kimlik No: […..]), [Adres]
VEKİLİ: Av. [Adı Soyadı], [Adres]
ŞÜPHELİ: [Adı Soyadı / Tespiti savcılıktan talep olunur], [Adres]
KONU: Şüpheliler hakkında TCK m. 94 uyarınca işkence suçundan soruşturma yapılması talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkilim [tarih] tarihinde gözaltına alınmış, [yer] biriminde tutulduğu süre boyunca görevliler tarafından sistematik biçimde darp edilmiş, hakaret ve tehditlerle onur kırıcı muameleye maruz bırakılmıştır.
2. Gözaltı giriş raporunda herhangi bir bulgu yokken çıkış raporunda [bulgular] tespit edilmiştir; raporlar arasındaki fark yaralanmanın gözaltı sürecinde oluştuğunu göstermektedir.
3. Olay yerine ait kamera kayıtlarının silinmeden derhal tespiti, nöbet çizelgelerinin celbi ve müvekkilimin Adli Tıp Kurumuna sevki gerekmektedir.
HUKUKİ NEDENLER
TCK m. 94; Anayasa m. 17; CMK m. 158 ve devamı ile sair mevzuat.
DELİLLER
Gözaltı giriş-çıkış doktor raporları, kamera kayıtları, nöbet çizelgeleri, tanık beyanları, Adli Tıp raporu ve sair deliller.
SONUÇ VE İSTEM
Kamera kayıtlarının acilen tespitine, müvekkilimin Adli Tıp Kurumuna sevkine ve şüpheliler hakkında TCK m. 94 uyarınca kamu davası açılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih]
Müşteki Vekili Av. [Adı Soyadı] – İmza
Not: Bu taslak genel bilgilendirme amaçlıdır; olaya özgü vakıalar, delil listesi ve talep sonucu bir avukat tarafından dosyanıza göre uyarlanmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
TCK 94 işkence suçunun cezası ne kadar?
Temel ceza 3 yıldan 12 yıla kadar hapistir. Çocuğa, kendini savunamayacak kişiye, gebe kadına veya görevi dolayısıyla avukata ve kamu görevlisine karşı işlenirse 8-15 yıl; cinsel yönden taciz şeklinde gerçekleşirse 10-15 yıl hapis cezası verilir.
İşkence suçunu kimler işleyebilir?
Fail yalnızca kamu görevlisi olabilir; suç özgü suçtur. Fiile katılan siviller de kamu görevlisi gibi cezalandırılır. Sivil kişinin benzer sistematik fiilleri eziyet suçunu (TCK 96) oluşturur.
İşkence suçunda zamanaşımı var mıdır?
Hayır. TCK m. 94/6 uyarınca işkence suçunda dava zamanaşımı işlemez; fiil ne kadar eski olursa olsun soruşturma ve kovuşturma yapılabilir.
İşkence ile kasten yaralama arasındaki fark nedir?
İşkence, kamu görevlisinin belirli bir sürece yayılan sistematik ve onur kırıcı fiilleridir; ani ve tek hareketlik müdahaleler kasten yaralama veya zor kullanma yetkisinde sınır aşımı kapsamında değerlendirilir.
İşkence iddiasında hangi deliller önemlidir?
Gözaltı giriş-çıkış doktor raporları arasındaki farklar, kamera kayıtları, nöbet çizelgeleri, tanık beyanları ve Adli Tıp raporları. Kayıtların silinmeden tespiti için derhal talepte bulunulmalıdır.
İşkence suçu şikayete bağlı mıdır?
Hayır. Suç resen soruşturulur, uzlaştırma kapsamı dışındadır ve memurlar hakkındaki izin usulü uygulanmaz. Görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.
İşkence mağduru tazminat alabilir mi?
Evet. Ceza davasının yanında idareye karşı tam yargı davası ile maddi ve manevi tazminat istenebilir; etkili soruşturma yapılmaması halinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu da açıktır.
Avukat’a Sor
Gözaltı, ceza infaz kurumu veya kolluk uygulamalarında kötü muamele iddialarına ilişkin sorularınızı doğrudan avukata iletebilirsiniz.
Av. Muhammet Sarıkaya
Avukat Muhammet Sarıkaya, 1995 yılında İstanbul’da doğmuştur. 2009-2013 yılları arasında İstanbul’un köklü liselerinden Hasan Polatkan Anadolu Lisesi’nde öğrenim görmüş; 2014 yılında başladığı Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 2018 yılında mezun olmuştur. 2019 yılında avukatlık stajını tamamlayarak avukatlık ruhsatını almış ve İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarası ile kayıtlı olarak mesleki faaliyetlerine başlamıştır. Ağırlıklı çalışma alanları ceza hukuku, aile hukuku, miras hukuku, idare hukuku ve tazminat hukukudur. Bu alanlarda bireysel ve kurumsal müvekkillere hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır. Mesleki faaliyetlerini hukukun üstünlüğü, adalet ilkesi, gizlilik ve mesleki etik kurallar çerçevesinde sürdürmekte; güncel mevzuat ve yargı kararlarını yakından takip ederek çözüm odaklı bir yaklaşım benimsemektedir.
Baro Doğrulaması: Avukat Muhammet Sarıkaya, İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarası ile kayıtlıdır. İstanbul Barosu levha kaydını doğrulamak için tıklayın.