Evlilik Sözleşmesi 2026 – Nedir, Nasıl Yapılır, Neler Yazılabilir?

Türkiye’de “evlilik sözleşmesi” denince akla Hollywood filmleri gelir: Aldatana milyonluk cezalar, boşanana tek kuruş yok maddeleri. Gerçek ise çok daha yalın ve çok daha faydalıdır: Türk hukukundaki evlilik sözleşmesi bir ceza listesi değil, bir mal rejimi tercihidir. Sorusu tektir: “Evlilik içinde edineceklerimiz hangi kurallarla yönetilsin ve gün gelir ayrılırsak nasıl paylaşılsın?” Bu soruyu nikahtan önce soğukkanlılıkla cevaplamak; şirket sahibinden ikinci evliliğini yapana, yurt dışında yaşayandan tek geliri ev emeği olana kadar herkes için öngörülebilirlik demektir. Meslek pratiğinde gördüğümüz odur ki kavga, sözleşmesi olan evliliklerde değil; kurallarını hiç konuşmamış evliliklerin tasfiyesinde çıkar. Bu rehberde evlilik sözleşmesinin ne olduğunu ve ne olmadığını, noterde nasıl yapıldığını, nelerin yazılıp nelerin yazılamayacağını, zamanlamayı ve geçerlilik şartlarını avukat kaleminden anlatıyoruz.

Evlilik Sözleşmesi Nedir? (TMK m. 203-205)

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu‘nun 203. maddesine göre mal rejimi sözleşmesi; evlenmeden önce veya sonra yapılabilir ve taraflar, istedikleri mal rejimini ancak kanunda yazılı sınırlar içinde seçebilir, kaldırabilir veya değiştirebilir. Sözleşme; ayırt etme gücüne sahip olanlarca yapılabilir (küçük ve kısıtlılar yasal temsilci rızasıyla) ve noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılmadıkça geçerli olmaz; ayrıca evlenme başvurusu sırasında evlendirme memurluğuna yazılı bildirimle de rejim seçilebilir (m. 205). Sözleşme yapılmazsa yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma uygulanır; sistemin bütünü için mal rejimi tasfiyesi çatı yazımıza bakabilirsiniz.

Sözleşmeye Neler Yazılabilir?

Sözleşmenin çekirdeği rejim seçimidir; ama kanun, seçimin içinde de ince ayar alanları tanır:

• Rejim seçimi: Mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı rejimlerinden birinin kabulü; ya da yasal rejimde kalınarak aşağıdaki seçimlik kayıtların yapılması.
• Yasal rejim içi ayarlar: Bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti için öngörülen malvarlığı değerlerinin kişisel mal sayılması (TMK m. 221/1); kişisel malların gelirlerinin (kira, faiz, temettü) edinilmiş mallara dahil olmaması (m. 221/2); artık değere katılma oranının yarı yerine farklı bir oranla kararlaştırılması (m. 237; ancak bu anlaşmalar, eşlerin ortak olmayan çocuklarının saklı paylarını zedeleyemez).
• Mal ortaklığında kapsam: Ortaklığın edinilmiş mallarla sınırlanması veya belirli malların ortaklık dışında tutulması.
• Envanter: Sözleşmeye, eşlerin mevcut mallarının listesinin (kişisel mal envanterinin) eklenmesi; ileride ispat yükünü kökten kolaylaştırır.

Neler Yazılamaz? Geçersiz Kayıtlar

Türk hukukunda evlilik sözleşmesi, Anglosakson tipi bir “her şey serbest” sözleşmesi değildir; yalnızca mal rejimini düzenler. Şu kayıtlar mal rejimi sözleşmesinde geçerli biçimde yer alamaz: Boşanma halinde nafaka ve tazminattan peşinen feragat; velayet ve çocukla kişisel ilişkiye dair düzenlemeler; “aldatan eş … öder” tarzı sadakat cezaları; boşanma hakkından vazgeçme; kanunda olmayan karma bir rejim icat etme. Bu tür ihtiyaçların bir kısmı (örneğin boşanma aşamasında mali sonuçların düzenlenmesi) ancak boşanma sürecindeki anlaşmalı boşanma protokolüyle ve hakim onayıyla mümkün olur; nikah öncesi sözleşmeye yazılan bu tür maddeler, tasfiye gününde hayal kırıklığı üretir.

Noterde Nasıl Yapılır? Adım Adım Süreç

1. İhtiyaç analizi: Malvarlığı tablosu, meslek riskleri, önceki evliliklerden çocuklar ve beklentiler ortaya konur; rejim ve seçimlik kayıtlar buna göre belirlenir.
2. Taslağın hazırlanması: Sözleşme metni, kanuni sınırlar ve emredici hükümler denetlenerek avukat tarafından kaleme alınır; kişisel mal envanteri eklenir.
3. Noter işlemi: Taraflar kimlikleriyle notere gider; sözleşme düzenleme (noterin kaleme alması) veya onaylama (hazır metnin imzaların onaylanması) şeklinde yapılır ve iki tarafça imzalanır. Randevu ve belge ön kontrolü e-Devlet üzerinden yürütülebilir.
4. Alternatif yol: Henüz evlenilmemişse; evlendirme memurluğuna başvuru sırasında hangi rejimin seçildiği yazılı olarak bildirilebilir.
5. Saklama ve bildirim: Sözleşme örneği taraflarca saklanır; tapu ve banka işlemlerinde gerektiğinde ibraz edilir.

Evlilik Sözleşmesi Özet Tablosu

Evlilik Sözleşmesi Avukatı Muhammet Sarıkaya

Evlilik sözleşmesi, imzalandığı gün değil; yıllar sonra tasfiye masasına geldiği gün sınav verir ve o sınavı, kanuni sınırları bilen bir kalemle yazılmış metinler geçer. Av. Muhammet Sarıkaya, İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarasıyla kayıtlı olarak ağırlıklı biçimde aile hukuku alanında çalışmakta; mal rejimi sözleşmelerinin hazırlanması, rejim değişiklikleri ve sözleşmeli rejimlerin tasfiyesi dosyalarında vekillik yürütmektedir. Küçükçekmece Adliyesi başta olmak üzere İstanbul genelindeki aile mahkemelerinde ve noter süreçlerinde yürüttüğü işlerde; geçersiz kayıt riskinin ayıklanması, envanter düzeni ve saklı pay sınırlarının korunması üzerine çalışır. Avukatın mesleki geçmişi ve çalışma alanları hakkında ayrıntılı bilgiye Revan Hukuk hakkımızda sayfasından ulaşabilirsiniz.

Kimler İçin Özellikle Önemlidir?

• Şirket sahipleri ve serbest meslek erbabı: İşletme ve mesleki malvarlığının kişisel mal sayılması kaydı; şirketin, boşanma tasfiyesinde bölünme tehdidinden korunmasını sağlar.
• İkinci evlilikler ve çocuklu birleşimler: Rejim tercihi ve katılma oranı kayıtları; önceki evliliklerden çocukların miras dengesini sadeleştirir (saklı pay sınırı gözetilerek).
• Malvarlığı dengesizliği olan çiftler: Aile serveti, miras beklentisi veya yüksek gelir farkı olan evliliklerde beklentileri baştan netleştirir.
• Yurt dışı bağlantılı evlilikler: Farklı ülke hukukları arasında uygulanacak rejimin belirlenmesi, ileride tanıma tenfiz ve tasfiye karmaşasını önler.
• Ev emeğiyle katılan eş: Sözleşme yalnızca güçlünün aracı değildir; kişisel mal gelirlerinin edinilmiş sayılmaya devam etmesi ve envanter düzeni, emeğiyle katılan eşin ispat yükünü de hafifletir.

Geçerlilik, Değiştirme ve Sona Erme

Noter şekline uyulmadan yapılan sözleşme geçersizdir; genel hükümlerdeki irade sakatlıkları (yanılma, aldatma, korkutma) sözleşmenin iptalini gündeme getirebilir. Evlilik içinde yapılan rejim değişikliği kural olarak geleceğe etkilidir: Değişiklik anına kadar yasal rejimde doğan katılma alacağı hakları, tasfiye edilmedikçe ortadan kalkmaz; geçmişi kapatmak isteyen eşler, sözleşmede tasfiyeyi de düzenlemelidir. Sözleşmeyle kurulan rejim; yeni bir sözleşmeyle, eşlerden birinin ölümüyle, boşanmayla veya haklı sebeple mahkemece olağanüstü mal rejimine (mal ayrılığına) geçilmesiyle sona erer. Sona ermeyle birlikte hangi rejim geçerliyse onun tasfiye kuralları işler.

Emsal İlkeler ve Uygulama

“Boşanırsak hiçbir şey istemeyeceğim” maddesi geçerli mi?

Mal rejimi sözleşmesinde geçerli değildir: Nafaka ve boşanma tazminatları, mal rejiminin değil boşanma hukukunun konusudur ve bunlardan evlilik öncesinde peşinen feragat edilemez. Bu tür sonuçlar ancak boşanma aşamasında, hakim denetiminden geçen anlaşmalı boşanma protokolüyle bağlayıcı biçimde düzenlenebilir.

Katılma oranı sıfırlanabilir mi?

Eşler, artık değere katılma oranını sözleşmeyle farklılaştırabilir ve uygulamada tümüyle kaldırılması dahi kararlaştırılabilmektedir; ancak kanunun açık sınırı saklıdır: Bu anlaşmalar, eşlerin ortak olmayan çocuklarının ve onların altsoylarının saklı paylarını zedeleyemez. Sınırı aşan kayıtlar, o ölçüde etkisiz kalır.

Sözleşme tek taraflı iptal edilebilir mi?

Hayır; mal rejimi sözleşmesi iki taraflı bir işlemdir ve ancak yeni bir noter sözleşmesiyle değiştirilebilir veya kaldırılabilir. Tek taraflı çıkış, ancak genel hükümlere göre iptal sebeplerinin (irade sakatlığı) ispatıyla ya da haklı sebeple mahkemeden olağanüstü rejime geçişin istenmesiyle mümkündür.

Sıkça Sorulan Sorular

Evlilik sözleşmesi ne işe yarar?

Evlilikteki malların hangi rejimle yönetileceğini ve evlilik sona erdiğinde nasıl paylaşılacağını baştan belirler; yasal rejim yerine mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı seçilmesini sağlar.

Evlilik sözleşmesi nerede yapılır?

Noterde, düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır; ayrıca evlenme başvurusu sırasında evlendirme memurluğuna yazılı bildirimle de rejim seçilebilir.

Evlendikten sonra sözleşme yapılabilir mi?

Evet; mal rejimi sözleşmesi evlilik içinde her zaman yapılabilir ve değiştirilebilir. Değişiklik geleceğe etkilidir; önceki dönemin hakları tasfiyeyle kapatılmadıkça saklı kalır.

Sözleşmeye aldatma cezası yazılabilir mi?

Mal rejimi sözleşmesine yazılamaz; sadakat cezaları, nafaka feragati ve velayet kayıtları bu sözleşmenin konusu dışındadır ve geçerli sonuç doğurmaz.

Sözleşme yapmazsak ne olur?

Yasal rejim uygulanır: Edinilmiş mallara katılma. Evlilik içinde edinilen malların artık değeri, tasfiyede kural olarak yarı yarıya paylaşılır.

Şirketimi sözleşmeyle koruyabilir miyim?

Evet; mesleğin icrası veya işletmenin faaliyetine özgülenen malvarlığının kişisel mal sayılacağı kararlaştırılabilir (TMK m. 221). Bu kayıt, şirketin tasfiye hesabına girmesini önler.

Evlilik sözleşmesi masrafı ve süreci ne kadardır?

Metin hazırsa noter işlemi aynı gün tamamlanır; ücret, noter harç ve tarifesine göre belirlenir. Asıl zaman, sözleşme öncesi ihtiyaç analizi ve taslak aşamasına ayrılmalıdır.

Av. Muhammet Sarıkaya

Avukat Muhammet Sarıkaya, 1995 yılında İstanbul’da doğmuştur. 2009-2013 yılları arasında İstanbul’un köklü liselerinden Hasan Polatkan Anadolu Lisesi’nde öğrenim görmüş; 2014 yılında başladığı Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 2018 yılında mezun olmuştur. 2019 yılında avukatlık stajını tamamlayarak avukatlık ruhsatını almış ve İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarası ile kayıtlı olarak mesleki faaliyetlerine başlamıştır. Ağırlıklı çalışma alanları aile hukuku, ceza hukuku, miras hukuku, idare hukuku ve tazminat hukukudur. Mesleki faaliyetlerini hukukun üstünlüğü, adalet ilkesi, gizlilik ve mesleki etik kurallar çerçevesinde sürdürmekte; güncel mevzuat ve yargı kararlarını yakından takip ederek çözüm odaklı bir yaklaşım benimsemektedir.

Baro Doğrulaması: Avukat Muhammet Sarıkaya, İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarası ile kayıtlıdır. İstanbul Barosu levha kaydını doğrulamak için tıklayın.