Veraset İlamı Nasıl Alınır? 2026 Mirasçılık Belgesi Rehberi
Bir yakınınızı kaybettikten sonra bankaya, tapuya veya vergi dairesine gittiğinizde duyacağınız ilk cümle hep aynıdır: “Veraset ilamınız var mı?” Danışanlarımın çoğu bu belgenin adını ilk kez o gişenin önünde duyar ve internetteki bilgi kirliliği içinde kaybolur: Kimi “e-Devletten iki dakikada alınıyor” der, kimi “mutlaka dava açman gerek” der; ikisi de eksiktir. Gerçek şudur: Veraset ilamı, miras hakkını kurmaz, zaten ölüm anında kanunen kazandığınız hakkı devlete ve üçüncü kişilere karşı ispatlar; ve bu belgeyi düzenleme yetkisi yalnızca noterlere ve sulh hukuk mahkemelerine aittir. Doğru kapıya doğru belgelerle gittiğinizde işlem aynı gün biter; yanlış kapıya gittiğinizde ise haftalar kaybedilir. Bu yazıda hangi durumda noterin, hangi durumda mahkemenin yetkili olduğunu, e-Devlet sorgulamasının gerçekte ne işe yaradığını ve hatalı belgeye nasıl itiraz edileceğini adım adım anlatıyorum.
Yazı İçeriği
- Veraset İlamı Nedir? (TMK 598)
- Veraset İlamı Nereden Alınır? Noter mi Mahkeme mi?
- Noter ve Mahkeme Karşılaştırma Tablosu
- e-Devlet Üzerinden Veraset İlamı Alınır mı?
- Gerekli Belgeler ve Başvuru Adımları
- Veraset İlamı Alındıktan Sonra Yapılacaklar
- Veraset İlamı Avukatı Muhammet Sarıkaya
- Veraset İlamının İptali ve İtiraz
- Veraset İlamı Yargıtay Kararları
- Veraset İlamı Talep Dilekçesi Örneği
- Sıkça Sorulan Sorular
Veraset İlamı Nedir? (TMK 598)
Veraset ilamı, resmi adıyla mirasçılık belgesi; miras bırakanın vefatından sonra yasal ve atanmış mirasçıların kimler olduğunu ve her birinin miras payını gösteren resmi belgedir. Türk Medeni Kanunu’nun 598. maddesinde düzenlenir. Belgenin hukuki niteliği önemlidir: Mirasçılık, ölüm anında kanun gereği kendiliğinden kazanılır; veraset ilamı bu hakkı kurmaz, yalnızca açıklar ve ispatlar. Belge kesin hüküm teşkil etmez; aksi ispat edilinceye kadar geçerli bir mirasçılık karinesi oluşturur ve geçersizliği her zaman ileri sürülebilir.
Belgeyi; yasal mirasçılar, atanmış mirasçılar ve vasiyet alacaklıları talep edebilir. Mirasçılardan birinin tek başına başvurması yeterlidir; alınan belge tüm mirasçıları gösterir ve herkes için geçerlidir. Belgenin alınması herhangi bir süreye tabi değildir; ancak vergi bildirimleri, tereke borçları ve reddi miras için işleyen 3 aylık süre düşünüldüğünde ölümden sonra vakit kaybetmeden alınması her zaman yararlıdır. İlgili kanun maddesinin tam metnine mevzuat.gov.tr adresindeki Türk Medeni Kanunu sayfasından ulaşabilirsiniz.
Veraset İlamı Nereden Alınır? Noter mi Mahkeme mi?
Veraset ilamı iki yerden alınır: Herhangi bir noterlik veya miras bırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesi. Olağan dosyalarda en hızlı yol noterdir; nüfus kayıtları açık ve yeterliyse belge aynı gün, çoğu zaman dakikalar içinde düzenlenir ve noter için ikametgah şartı yoktur. Ancak noter her dosyada belge veremez: Vasiyetname veya başka bir ölüme bağlı tasarruf varsa, nüfus kayıtları yetersiz veya çelişkiliyse, soybağı tespit edilemiyorsa ya da başvuran veya mirasçılardan biri yabancıysa belge yalnızca sulh hukuk mahkemesinden alınabilir.
Mahkeme yolunda süreç dilekçeyle başlar; veraset ilamı talebi çekişmesiz yargı işi olduğundan hasım gösterilmez ve mahkeme çoğu dosyayı duruşma yapmadan, nüfus kayıtları üzerinden inceleyerek karara bağlar. Nüfus kayıtlarındaki isim, doğum tarihi veya soybağı hataları belgeyi kilitleyen en sık engeldir; bu durumda önce nüfus kaydının düzeltilmesi davası ile kayıtların düzeltilmesi, ardından mirasçılık belgesinin alınması gerekebilir.
Noter ve Mahkeme Karşılaştırma Tablosu
| Konu | Noter | Sulh Hukuk Mahkemesi |
|---|---|---|
| Süre | Belgeler tamsa aynı gün | Dosya yoğunluğuna göre birkaç hafta |
| Yetki | Türkiye’deki herhangi bir noterlik | Miras bırakanın son yerleşim yeri veya mirasçının oturduğu yer mahkemesi |
| Vasiyetname varsa | Belge düzenleyemez | Yetkilidir; vasiyetnameyi dikkate alarak karar verir |
| Nüfus kaydı yetersizse | Belge düzenleyemez | Yetkilidir; tanık ve diğer delillerle soybağını araştırabilir |
| Yabancılık unsuru varsa | Belge düzenleyemez | Tek yetkili merci |
| Başvuru şekli | Kimlikle sözlü başvuru | Dilekçe ile talep (çekişmesiz yargı) |
| Maliyet | Noter harç ve ücretleri (mahkemeye göre yüksektir) | Başvuru harcı ve gider avansı |
e-Devlet Üzerinden Veraset İlamı Alınır mı?
Hayır; e-Devlet üzerinden yeni bir veraset ilamı düzenlenemez. e-Devlet’teki hizmet bir sorgulama hizmetidir: Daha önce bir mahkeme veya noter tarafından düzenlenmiş ve UYAP sistemine kaydedilmiş bir mirasçılık belgesi varsa, bu belge sorgulanabilir ve barkodlu örneği indirilebilir. Ortada henüz düzenlenmiş bir belge yoksa sorgu boş döner; bu durumda notere veya sulh hukuk mahkemesine başvurmak gerekir.
Bu ayrımın pratikteki anlamı şudur: Ölümün hemen ardından e-Devlet’e girip belge beklemek zaman kaybıdır; önce noter veya mahkeme kanalıyla belge düzenlettirilir, sonrasında barkodlu kopyaya dilendiği zaman çevrimiçi ulaşılır. Sorgulama işlemi turkiye.gov.tr adresinde “veraset ilamı sorgulama” hizmeti üzerinden ücretsiz yapılabilir. Barkodlu belge, kurumların büyük bölümünde ıslak imzalı örnek gibi işlem görür.
Gerekli Belgeler ve Başvuru Adımları
Veraset ilamı başvurusu için kural olarak başvuran mirasçının kimliği yeterlidir; ölüm kaydı ve soybağı, noter veya mahkeme tarafından merkezi nüfus sisteminden (MERNİS) sorgulanır. Yurt dışında gerçekleşen ölümlerde, yabancı makamlarca düzenlenen ölüm belgesinin yeminli tercüman çevirisi ve apostil şerhi gerekir.
Adım adım süreç şöyle işler:
- 1. Yol seçimi: Dosyada vasiyetname, yabancılık unsuru veya nüfus kaydı sorunu olup olmadığı belirlenir; yoksa noter, varsa sulh hukuk mahkemesi yolu seçilir.
- 2. Başvuru: Noterde kimlikle sözlü başvuru yapılır; mahkemede talep dilekçesi verilir ve başvuru harcı ile gider avansı yatırılır.
- 3. İnceleme: Nüfus kayıtları incelenir; mahkeme gerekirse tanık dinleyebilir ve ek kayıt isteyebilir.
- 4. Belgenin düzenlenmesi: Mirasçılar ve payları, zümre sistemine göre pay ve payda olarak gösterilir; sağ kalan eşin payı birlikte mirasçı olduğu zümreye göre belirlenir.
- 5. Kontrol: Belgedeki kimlik bilgileri ve pay oranları mutlaka kontrol edilmelidir; hatalı belge tüm intikal işlemlerini sakatlar.
Veraset İlamı Alındıktan Sonra Yapılacaklar
Veraset ilamı, miras intikalinin anahtarıdır ancak tek başına yeterli değildir. Belge alındıktan sonra; veraset ve intikal vergisi beyannamesi ölümden itibaren kural olarak 4 ay içinde vergi dairesine verilir, vergi dairesinden alınan ilişik kesme yazısıyla tapuda intikal işlemi yapılır, bankalardaki hesaplar için ilgili şubelere, araçlar için noterliğe başvurulur.
Sıralamayı doğru kurmak zaman kazandırır: Önce veraset ilamı, ardından vergi beyannamesi, sonra tapu ve banka işlemleri. Mirasçılar arasında paylaşım anlaşmazlığı varsa veraset ilamı yalnızca elbirliği mülkiyetini belgelendirir; fiili paylaşım için miras taksim sözleşmesi veya ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelir. Tereke borçluysa, intikal işlemlerine başlamadan önce ret süresinin kaçırılmamasına özellikle dikkat edilmelidir; intikal ve tasarruf işlemleri ret hakkını düşürebilir.
Veraset İlamı Avukatı Muhammet Sarıkaya
Veraset ilamı çoğu dosyada rutin bir işlemdir; ancak vasiyetname çıktığında, nüfus kayıtları çeliştiğinde, mirasçılardan biri yurt dışında olduğunda veya belgedeki paylar hatalı hesaplandığında dosya bir anda teknik bir yargılamaya dönüşür. Av. Muhammet Sarıkaya, İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarasıyla kayıtlı olarak ağırlıklı biçimde miras hukuku ve aile hukuku alanlarında çalışmakta; mirasçılık belgesi başvuruları, belgenin iptali ve yeni belge düzenlenmesi davaları ile intikal ve tereke işlemlerinde mirasçı vekilliği yürütmektedir. Küçükçekmece Adliyesi başta olmak üzere İstanbul genelindeki sulh hukuk mahkemelerinde yürüttüğü dosyalarda; zümre sistemine göre pay hesabının doğrulanması, yabancılık unsuru taşıyan dosyaların mahkeme kanalıyla sonuçlandırılması ve nüfus kaydı sorunlarının intikal öncesinde giderilmesi üzerine çalışır. Avukatın mesleki geçmişi ve çalışma alanları hakkında ayrıntılı bilgiye Revan Hukuk hakkımızda sayfasından ulaşabilirsiniz.İstanbul Miras Avukatı
Mirasçılık belgesi başvurusu, hatalı belgeye itiraz veya intikal işlemleriyle ilgili destek için miras hukuku alanında çalışan büromuzla iletişime geçebilirsiniz. İstanbul Miras Avukatı
Veraset İlamının İptali ve İtiraz
Veraset ilamı kesin hüküm oluşturmadığından, belgenin gerçeğe aykırı olduğunu ileri süren her ilgili, süreye bağlı olmaksızın belgenin iptalini ve yeni bir mirasçılık belgesi verilmesini dava edebilir. Mirasçılardan birinin belgede gösterilmemesi, payların hatalı hesaplanması, mirasçı olmayan bir kişinin belgede yer alması veya belgeden sonra ortaya çıkan vasiyetname en sık iptal nedenleridir.
İptal davası, hasımlı bir dava olarak belgeye göre lehine hak görünen kişilere karşı açılır ve çekişmeli hale gelen bu uyuşmazlıkta yargılama, delillerin (nüfus kayıtları, vasiyetname, soybağına ilişkin belgeler) incelenmesiyle yürütülür. Soybağı uyuşmazlıkları belge yargılamasının sınırlarını aşıyorsa; babalık davası veya soybağının reddi gibi davaların sonucu beklenebilir. Hatalı belgeyle yapılan intikaller, sonradan tapu iptali davalarına konu olabileceğinden, itiraz edilecek bir belgeyle işlem yapılmadan önce mutlaka hukuki destek alınmalıdır.
Veraset İlamı Yargıtay Kararları
Veraset ilamı kesin hüküm oluşturur mu?
Hayır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre mirasçılık belgesi, aksi ispat edilinceye kadar geçerli bir karine niteliğindedir; çekişmesiz yargıda verilen bu belge maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz. Bu nedenle belgenin iptali ve yeni belge verilmesi her zaman dava edilebilir; iptal kararı kesinleşmeden hatalı belgeyle yapılan işlemler ise ayrıca tapu iptali ve tescil davalarının konusu olabilir.
Birden fazla veraset ilamı çelişirse hangisi geçerlidir?
Uygulamada aynı miras bırakan için farklı tarihlerde, farklı içerikte belgeler düzenlenebilmektedir. Yargıtay; çelişen belgeler karşısında intikal işlemlerinin durdurulması ve uyuşmazlığın, tüm mirasçıların taraf olduğu hasımlı bir iptal davasında çözülmesi gerektiğini kabul eder. Mahkemece verilen ve kesinleşen karar, önceki belgelerin yerine geçer.
Atlanan mirasçı yıllar sonra hak talep edebilir mi?
Evet. Belgede gösterilmeyen mirasçı, mirasçılık sıfatını ölüm anında kanunen kazandığından, belgenin iptalini süreye bağlı olmaksızın isteyebilir ve payına yönelik tapu iptali ve tescil taleplerini ileri sürebilir. Ancak iyi niyetli üçüncü kişilerin tapu kaydına güven ilkesiyle kazandığı haklar saklıdır; bu durumda talep bedele dönüşebilir.
Vasiyetname varken noterden alınan belge geçerli midir?
Noter, ölüme bağlı tasarruf bulunan dosyalarda belge düzenleyemez; buna rağmen düzenlenmiş bir belge varsa ilgililer iptalini isteyebilir. Vasiyetname, sulh hukuk mahkemesince açılıp ilgililere tebliğ edildikten sonra mirasçılık belgesi, vasiyetnamedeki atamalar dikkate alınarak mahkemece düzenlenir.
1. Mirasçılık Belgesinde Mirasçının Adı ve Payı Nasıl Gösterilir?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2025/488, K. 2025/4256, T. 13.10.2025
Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Somut olayda; davacılar vekili, Sulh Hukuk Mahkemesi’nin mirasçılık belgesinin hatalı olduğunu ileri sürerek davalı Hazine aleyhine mirasçılık belgesinin iptaline karar verilmesini talep etmişler ise de iptali istenen mirasçılık belgesince mirasçı olarak gösterilen ve kendilerine pay verilen mirasçıların dosyada taraf olmadığı anlaşılmıştır. İptali istenen mirasçılık belgesinin hatalı olması kendi miras paylarını da etkileyeceğinden adı geçen kişiler ( öldüyse mirasçıları ) davaya dâhil edilmeli, bu şekilde taraf koşulu gerçekleştirildikten sonra davanın esasına girilmeli, taraflardan varsa başkaca da delilleri de sorulup saptanmalı, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik taraf teşkili ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Avukat Yorumu: Mirasçılık belgesinde her mirasçının adının ve payının doğru, infazda tereddüt yaratmayacak biçimde gösterilmesi esastır. Belgedeki bir pay veya isim hatası, tapu ve banka işlemlerinde ciddi sorunlara yol açar; bu nedenle belge alındığında payların matematiksel doğruluğu mutlaka kontrol edilmelidir.
2. Vasiyetname İle Atanmış Mirasçı Veraset İlamında Nasıl Gösterilir?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2025/146, K. 2025/3729, T. 18.9.2025
Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Murisin çocuğu, ölümünden önce düzenleme şeklinde vasiyetname ile kardeşlerinden davacı ile davalıyı mirasçı olarak tayin etmiştir. O hâlde mirasçılık belgesinde murisin mirasçısının adı geçen muristen sonra ölümü nedeniyle miras payının atanmış mirasçılarına dağıtılmak suretiyle hem soy bağının gösterilmesi hem de mirasçılık belgesinin intikal amacının sağlanması gerektiği dikkate alınarak karar verilmesi gerekir.
Avukat Yorumu: Vasiyetnameyle atanan mirasçının veraset ilamında gösterilebilmesi için önce vasiyetnamenin sulh hukuk mahkemesince açılıp ilgililere tebliğ edilmesi ve kesinleşmesi gerekir. Atanmış mirasçılar bakımından belgeyi doğrudan noterden almak mümkün olmayıp mahkeme yolu izlenir.
3. Mirası Reddeden veya Feragat Eden Kişi Veraset İlamında Nasıl Gösterilir?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2025/2084, K. 2025/2857, T. 27.5.2025
Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Somut olayda, Mahkemece bozma ilâmına uyulmasına karar verilmişse de bozma ilâmının gereğinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Şöyle ki, mirasçılık belgelerinin iptali üzerine yeniden verilen mirasçılık belgesinde irs ilişkisi kesilecek şekilde muris …’ın mirasından feragat eden …’ın mirasçı olarak gösterilmediği, mirastan feragat olgusu belirtilmek suretiyle …’ın miras payının kime hangi oranda intikal edeceğinin belirtilmediği ve mirastan reddin hukuki sonuçlarının terekenin paylaştırılması sırasında gözetileceğine işaret edilmediği anlaşılmaktadır. O hâlde, Mahkemece, mirasçılık belgelerinin iptali üzerine yeniden verilecek mirasçılık belgesinde irs ilişkisinin kesilmemesi amacı ile muris …’ın mirasından feragat eden …’ın mirasçı olarak gösterilmesi, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesi uyarınca infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde mirastan feragat nedeniyle miras payının kime kalacağının payları da gösterilmek suretiyle belirlenmesi ve mirastan reddin hukuki sonuçlarının terekenin paylaştırılması sırasında gözetileceğine işaret edilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş; bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.
Avukat Yorumu: Mirası reddeden veya feragat eden kişi belgeden tamamen silinmez; irs (soybağı) ilişkisinin kesilmemesi için belgede gösterilir, ancak payının kime ve hangi oranda kalacağı açıkça belirtilir. Bu ayrıntı, red ve feragatin sonradan paylaşımda sorun çıkarmaması için kritiktir.
4. Mirasbırakanı Öldüren Eş ve Çocuğun Mirasçılık Belgesinin İptali Nasıl İstenir?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/4285, K. 2025/2650, T. 15.5.2025
Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Olayda; davacı taraf Demirci Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından 12.09.1988 tarihinde verilen veraset ilâmında annesi ve ablasının muris babasını öldürmelerine ve kesinleşmiş hapis cezası almalarına rağmen mirasçı olarak gösterildiklerini belirterek mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi düzenlenmesini talep etmiştir. Dava konusu mirasçılık belgesi incelendiğinde; mirasçı olarak kendilerine pay verilen davalılar haricindeki mirasçıların davada yer almadıkları anlaşılmaktadır. Mirasçılık belgesinin iptali davasında iptalden etkilenecek tüm mirasçıların davada taraf kılınması gerektiğinden mahkemece mirasçılık belgesinde mirasçı gösterilenler ile birlikte davalının alt soyu ile diğer kişinin de davaya dâhil edilmesi, taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi, taraflardan varsa başkaca delilleri de sorulup saptanarak toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Mahkemece, taraf teşkili sağlanmaksızın esasa yönelik karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Avukat Yorumu: Mirasbırakanı kasten öldüren eş veya çocuk mirastan yoksun kalır (TMK 578); ancak bu sonucun belgeye yansıtılabilmesi için iptal davasında tüm mirasçıların taraf olması ve delillerin toplanması şarttır. Yoksunluk iddiası, eksik taraf teşkiliyle esasa girilerek karara bağlanamaz.
5. Ölü Kişiye Veraset İlamında Miras Payı Verilebilir mi?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2025/987, K. 2025/2326, T. 30.4.2025
Dava, mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Davalılardan birkaçının karar tarihinden önce ölmesine karşın mirasçıları dava dâhil edilmemiş ve ölü kişilere miras payı verilerek hüküm kurulmuştur. Yargılama sırasında ölen davalıların mirasçıları davaya dâhil edilmeksizin, diğer deyişle taraf teşkili sağlanmaksızın hüküm kurulması ve ölü kişilere miras payı verilmesi doğru görülmemiştir. Ayrıca, karar tarihi itibari ile ölü olan mirasçılara mirasçılık belgesinde pay verilmesi de doğru görülmemiştir. Öte yandan, murisin oğlu kızının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası ve doğum tarihinde çelişki bulunmakta olup, bu husustaki çelişkinin nedeni araştırılmak suretiyle, nüfus kayıtları ile gerçek durum arasında çelişki olduğunun anlaşılması hâlinde nüfus kayıtları düzelttirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, nüfus kayıtlarına aykırılık oluşturacak şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bundan ayrı, murisin kızlarının, davaya dâhil edilmeksizin ve anılan mirasçıya mirastan pay verilmeksizin hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Bundan başka, murisin kızı ve çocuklarının davaya dâhil edilmeksizin ve anılan mirasçılara mirastan pay verilmeksizin hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Açıklanan eksiklikler tamamlanarak aynı bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.
Avukat Yorumu: Ölü kişiye veraset ilamında pay verilemez; yargılama sırasında ölen mirasçının yerine mirasçıları davaya dahil edilerek taraf teşkili tamamlanmalıdır. Ölü kişiye pay veren veya mirasçıları dahil etmeden kurulan hüküm bozma sebebidir.
6. Yabancı Ülke Belgeleriyle Veraset İlamı Alınabilir mi?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/2119, K. 2025/875, T. 19.2.2025
Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu, Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından mirasçılık belgesi düzenlenirken Bulgaristan devletinden temin edilen ”nüfus sicil belgesi” başlıklı belge ile tanık beyanına dayanılmıştır. Mahkemece belgelerin geçerliliği konusunda Sofya Büyükelçiliğine yazılan müzekkere cevabında, belgelerde apostil şerhi bulunmadığı, apostil şerhi temin edilip, belgelerin çevirisinin yapılması durumunda bilgi verileceği, aksi durumda belgelerin Bulgaristan Dışişleri Bakanlığından temin edilmesi gerektiği bildirilmiştir. Mahkemece yargılama aşamasında söz konusu belgelerin apostil şerhli örneklerinin sunulması için ilk olarak davacı vekiline, daha sonra ise davalı vekiline süre verilmiş, belgelerin apostil şerhli örnekleri verilen sürede sunulmadığı gerekçesiyle de davanın kabulüne karar verilmiş ise mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Şöyle ki; öncelikli olarak davalılar ile muris arasında irs ilişkisine esas alınan Bulgaristan Devletinden verilen ”nüfus sicil belgesi” olarak sunulan belgelerin geçerliliğinin mahkemece re’sen, gerek duyulması durumunda Bulgaristan Dışışleri Bakanlığında sorularak araştırılması gerekmektedir. İkinci olarak da taraflar ile muris arasındaki irs bağı kuşkuya yer bırakmayacak şekilde kanıtlanamadığı gibi yapılan araştırmalar da yeterli görülmemiştir. O hâlde, Mahkemece belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle karar verilmesi, Bölge Adliye Mahkemesince de yerel mahkemenin gerekçesinin doğru olduğu belirtilerek davalılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Avukat Yorumu: Yabancı ülkeden temin edilen nüfus ve sicil belgeleri, apostil şerhi taşımalı veya ilgili devletin dışişleri kanalıyla doğrulanmalıdır. Mahkeme bu geçerlilik şartlarını resen araştırmakla yükümlüdür; doğrulanmamış yabancı belgeye dayanılarak verilen veraset ilamı hatalıdır.
7. Kayyımın Veraset İlamının İptali Davası Açma Ehliyeti Var mıdır?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/1236, K. 2025/187, T. 13.1.2025
Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Kural olarak davacı sıfatı ( aktif husumet ehliyeti ) hakkın malikine, davalı sıfatı ( pasif husumet ehliyeti ) ise o hakka uymakla yükümlü olan kişiye aittir. Husumet konusu, kamu düzenine ilişkin dava şartı olduğundan davanın her safhasında ileri sürülebilir ve mahkemece de re’sen dikkate alınması gerekir. Somut olayda, dava tarihi itibariyle “… kızı …” hakkında verilen güncel kayyım kararı olmadığına göre davacı kayyımın mirasçılık belgesinin iptali davası açmasında aktif dava ehliyeti bulunmamaktır. Bu durumda, İlk Derece Mahkemesince, Hazinenin asli müdahale talebinde bulunmadığı da gözetilerek davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek ret kararı verilmesi doğru değildir.
Avukat Yorumu: Kısıtlı veya temsile muhtaç mirasçı adına atanan kayyım, temsil ettiği kişinin haklarını korumak için veraset ilamının iptali davası açma ehliyetine sahiptir. Bu, korunmaya muhtaç mirasçının menfaatlerinin güvence altına alınması bakımından önemlidir.
8. Eski Tarihli Vasiyetli ve İntikalli Miraslarda Pay Hesabı Nasıl Yapılır?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2023/4441, K. 2024/5899, T. 23.12.2024
Dava, mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Mirasbırakanın 01.07.1907 tarihinde ölümü ile miras meselesinin feraiz hükümlerine göre dağıtılması doğru ise de oğlu … …nın 1977 tarihinde, oğlu ……’nin ise 1988 tarihinde ölmesi nedeniyle bu tarihten itibaren ise 743 Sayılı Kanun’a göre miras payının dağıtılması gerekir. Hükme esas alınan 18.01.2021 tarihli bilirkişi raporuyla birlikte Mahkemece kendisine pay verilen …’nın, …… …nın sağ kalan eşi olduğu, emlakta pay dağıtımı yapılırken ……’ye düşen 1890 paydan 270’ine isabet eden payın …’na, kalan miktarın 765’er pay olarak altsoyu … ve… …na aidiyetine, arazide pay dağıtımı yapılırken ise ……’ye düşen 600 paydan 90’a isabet eden payın …’na, kalan miktarın 255’er pay olarak altsoyu … ve… …na aidiyetine karar verilmiş ise de …’na dağıtılan pay miktarı 743 Sayılı Kanun gereği 1/4’e isabet etmemektedir. Bu itibarla hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise hangi usul ve esaslara göre pay dağıtımı yapıldığına ilişkin bir açıklama olmadığından, raporun açık ve denetime elverişli olduğu da söylenemez. Mahkemece, yukarıda değinilen hususların göz ardı edilmesi suretiyle eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.
Avukat Yorumu: Eski tarihli, vasiyetli ve ara intikalli miraslarda pay hesabı, her intikal dönemi ayrı ayrı ve doğru oranlarla yapılmalıdır. Zincirleme intikallerde bilirkişi incelemesiyle payların titizlikle hesaplanması, sonradan doğacak tapu ve paylaşım uyuşmazlıklarını önler.
9. Kesinleşmiş Kadastro Mahkemesi Kararıyla Verilen Veraset İlamı Başka Mahkemece İptal Edilebilir mi?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/983, K. 2024/5562, T. 9.12.2024
Dava, mirasçılık belgesinin iptali ile yeni bir mirasçılık belgesi düzenlenmesi istemine ilişkindir. Davacıların da taraf olduğu Manavgat 2. Kadastro Mahkemesi’nin dosyasında, Manavgat Seki köyünde bulunan 320 parsel sayılı taşınmazın ilgili kişi mülkiyetinde iken ölümü ile hak sahipleri adına tapuya tesciline karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davacılar; kesinleşen Manavgat 2. Kadastro Mahkemesi’nin dosyasında kendilerinin mirasçılık sıfatlarının yok sayıldığını ve miras hakları görmezden gelinerek karar verildiği gerekçesiyle, kesinleşen Kadastro Mahkemesi kararında yer alan 3 numaralı bendin iptal edilmesi ve yeni bir mirasçılık belgesinin düzenlenmesi istemiyle eldeki davayı açmıştır. Ne var ki; Hukukumuzda usul kuralları gereği, kesinleşmiş Mahkeme kararlarının, başka bir Mahkeme kararı ile iptali mümkün olmadığından, Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne dair hüküm kurulması isabetsizdir.
Avukat Yorumu: Kadastro mahkemesince kesin hükümle belirlenmiş mirasçılık, sonradan sulh hukuk mahkemesince yeniden düzenlenip iptal edilemez. Kesinleşmiş kararın bağlayıcılığı, hukuki güvenlik ilkesinin gereğidir; bu tür dosyalarda önce kesin hükmün varlığı araştırılmalıdır.
10. Yabancı Ülke Vatandaşı Mirasçının Nüfus Kayıtları Getirtilmeden Veraset İlamı Verilebilir mi?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/2687, K. 2024/4451, T. 10.10.2024
Uyuşmazlık, mirasçılık belgesi istemine ilişkindir. Mahkemece bozmaya uyulmakla beraber Yargıtay Hukuk Dairesinin bozma ilamının gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki murisin baba bir ana ayrı kardeşinin 06.01.1975 tarihinde evli olarak öldüğü tespit edilmesine ve davacılar tarafından dosyaya sunulan Mısır Ülkesi ölüm belgesinde kişinin Mısır vatandaşı olduğunun yazılı olmasına rağmen Mısır’dan Mahkeme aracılığı ile murisle irtibatını gösteren ve mirasçılarının tespitine yarayan nüfus kayıtları getirtilmeksizin karar verilmesi hatalıdır. Hal böyle olunca, belirtilen kayıt ve belgeler temin edilerek sonucuna göre bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.
Avukat Yorumu: Yabancı uyruklu mirasçının bulunduğu dosyalarda, o kişinin nüfus/kimlik kayıtları ilgili ülkeden usulüne uygun getirtilmeden ve irs bağı kuşkuya yer bırakmayacak şekilde kanıtlanmadan veraset ilamı verilemez. Eksik kayıtla verilen belge iptale açıktır.
11. Mirasbırakandan Önce Ölen Kişiye Veraset İlamında Pay Verilebilir mi?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2023/3215, K. 2024/3837, T. 16.9.2024
Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince mirasçı olarak tespit edilen ve kendisine miras payı verilmesine karar verilen mirasbırakanın baba bir kardeşinin güncel nüfus kaydı üzerinden yapılan incelemede 03.11.1964 tarihinde öldüğü anlaşılmaktadır. Mirasbırakan ise 25.12.2009 tarihinde ölmüş olup, kişinin, mirasbırakandan önce ölmesi nedeniyle mirasbırakana mirasçı olamayacağından kendisine miras payı verilmesi doğru görülmemiştir. Miras paylarının dağıtılması sırasında bu durumun gözetilmesi gerekirken, hatalı olarak karar verilmesi ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeplerle hükmün bozulması gerekmiştir.
Avukat Yorumu: Mirasbırakandan önce ölen kişiye pay verilemez; ancak onun altsoyu varsa halefiyet (kök esasına göre) gereği pay altsoya geçer. Belgede önce ölen mirasçının değil, onun yerini alan altsoyun gösterilmesi gerekir; bu, sık yapılan bir hata kaynağıdır.
12. Nüfus Kaydındaki Ölüm Tarihi Değişirse Veraset İlamı İptal Edilir mi?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2023/2422, K. 2024/3236, T. 5.6.2024
Dava, mirasçılık belgesinin iptali istemine ilişkindir. Nüfus kaydında yapılan düzeltme sonucunda 26.07.1986 olan murisin ölüm tarihi 25.07.1986 olarak değiştirilmiştir. Değiştirilen ölüm tarihine göre mirasçılık belgesinin iptali gerektiğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Avukat Yorumu: Nüfus kaydındaki ölüm tarihi düzeltildiğinde, veraset ilamı bu yeni tarihe göre yeniden değerlendirilir; çünkü ölüm anı, kimlerin mirasçı olduğunu ve payları doğrudan etkiler. Ölüm tarihindeki değişiklik, mevcut belgenin iptalini gerektirebilir.
13. Eski Tarihli veya Nüfusta Kayıtlı Olmayan Mirasbırakanlarda Veraset İlamı Nasıl Alınır?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/863, K. 2024/2721, T. 20.5.2024
Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece dinlenen tanık …’nın, …’den davacıya kalan taşınmazı …’ın icar yoluyla kullandığını, taşınmazın kimden kaldığını bilmediğini beyan ettiği, tanığın bahsettiği taşınmazın hangi taşınmaz olduğu, miras bırakan … adına tespit gören taşınmazlardan olup olmadığı belirlenmeden, taşınmazı icar yoluyla kullanan …’ın da bilgisine başvurulmadan karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, miras bırakan adına tespit gören taşınmazların başında keşif yapılarak, tanıkların açıklanan suretle dinlenmeleri, taşınmazların ilk tesisinden itibaren fiili kullanım durumları dikkate alınmak suretiyle kim veya kimler tarafından ne zamandan beri kullanıldığı, kullananların açık kimliği ve miras bırakan arasında ırsi bağları olup olmadığının tanıklara sorulması ve sonucuna göre gerekirken eksik araştırma ile yetinilerek karar verilmesi hatalıdır. Öte yandan, miras bırakan ve nüfusa kaydı olmayan mirasçıları adına tapulu olduğu bildirilen taşınmazlara ait tapu kayıtları ile tespitlerine esas alınan kayıt ve belgelerde miras bırakanın “…” olarak geçtiği, davacının miras bırakanın kızları olduğunu iddia ettiği ve davacının delil olarak dayandığı Uzunköprü Asliye Hukuk Mahkemesi’nin … sayılı dosyasında mirasçı olarak belirlenen … ve … nüfus kayıtlarında “…” doğumlu oldukları, iptali talep edilen Babaeski Sulh Hukuk Mahkemesi’nin dosyasında dinlenen tanık …’ın ise …’nün babası …’un da Bulgaristan göçmeni olduğunu beyan ettiği nazara alındığında; bahsi geçen kişiler arasında bu suretle irs ilişkisi olup olmadığının araştırılmadan karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, açıklanan hususlar ışığında yapılacak araştırmalar sonucunda bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek, yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.
Avukat Yorumu: Eski tarihli veya nüfusta kaydı bulunmayan mirasbırakanlarda, mirasçılık ilişkisi tanık, kayıt ve diğer delillerle titizlikle araştırılarak kurulur. Kaydın yokluğu veraset ilamı alınmasına engel değildir; ancak irs bağının sağlam delillerle ispatı gerekir.
Veraset İlamı Talep Dilekçesi Örneği
[İL/İLÇE] NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE
TALEP EDEN (DAVACI): [Ad Soyad, TC Kimlik No, Adres] VEKİLİ: Av. Muhammet Sarıkaya KONU: Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) verilmesi talebidir. AÇIKLAMALAR: 1. Müvekkilin miras bırakanı [ad soyad, TC Kimlik No], [tarih] tarihinde vefat etmiştir. Ölüm olayı nüfus kayıtlarına işlenmiş olup miras bırakanın son yerleşim yeri [il/ilçe]’dir. 2. Müvekkil, miras bırakanın [yakınlık derecesi] sıfatıyla yasal mirasçısıdır. Tapu, banka ve vergi dairesi nezdindeki intikal işlemlerinin yürütülebilmesi için mirasçıları ve miras paylarını gösterir mirasçılık belgesine ihtiyaç duyulmaktadır. 3. Türk Medeni Kanunu’nun 598. maddesi uyarınca, nüfus kayıtları üzerinde yapılacak inceleme ile miras bırakanın yasal mirasçılarının ve pay oranlarının tespiti ile belgelendirilmesi talep olunmaktadır. DELİLLER: Nüfus kayıt örnekleri (MERNİS), ölüm belgesi ve sair yasal deliller. SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle; miras bırakan [ad soyad]’ın yasal mirasçılarını ve miras paylarını gösterir MİRASÇILIK BELGESİ (VERASET İLAMI) VERİLMESİNE karar verilmesini saygıyla vekaleten talep ederim. [Tarih]
Talep Eden Vekili
Uyarı: Bu dilekçe, çekişmesiz bir talebe ilişkin genel şablondur. Vasiyetname bulunan, yabancılık unsuru taşıyan veya nüfus kaydı sorunlu dosyalarda talep kurgusu ve delil listesi dosyaya özel hazırlanmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Veraset ilamı nereden alınır?
Herhangi bir noterlikten veya miras bırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesinden alınır. Olağan dosyalarda noter aynı gün belge düzenler; vasiyetname, yabancılık unsuru veya nüfus kaydı sorunu olan dosyalarda yalnızca mahkeme yetkilidir.
Veraset ilamı e-Devletten alınır mı?
Yeni belge e-Devletten düzenlenemez. e-Devlet yalnızca daha önce noter veya mahkemece düzenlenip UYAP’a kaydedilmiş belgenin sorgulanmasına ve barkodlu örneğinin indirilmesine imkan verir. Kayıt yoksa notere veya mahkemeye başvurulması gerekir.
Veraset ilamını mirasçılardan biri tek başına alabilir mi?
Evet. Mirasçılardan herhangi birinin başvurusu yeterlidir; diğer mirasçıların katılımı veya onayı aranmaz. Düzenlenen belge tüm mirasçıları ve paylarını gösterir, herkes için geçerlidir.
Veraset ilamı almak için süre sınırı var mı?
Belgenin alınması süreye tabi değildir; yıllar sonra da alınabilir. Ancak veraset ve intikal vergisi beyannamesinin kural olarak ölümden itibaren 4 ay içinde verilmesi gerektiği ve borçlu terekelerde 3 aylık ret süresinin işlediği unutulmamalıdır.
Veraset ilamı için hangi belgeler gerekir?
Kural olarak başvuran mirasçının kimliği yeterlidir; ölüm ve soybağı bilgileri merkezi nüfus sisteminden sorgulanır. Yurt dışı ölümlerde apostilli ve yeminli tercüman onaylı ölüm belgesi, vasiyetnameli dosyalarda vasiyetnameye ilişkin kayıtlar istenir.
Veraset ilamındaki paylar yanlışsa ne yapılır?
Belge kesin hüküm oluşturmadığından, her ilgili süreye bağlı olmaksızın belgenin iptali ve yeni belge düzenlenmesi için dava açabilir. Hatalı belgeyle intikal yapılmışsa ayrıca tapu iptali ve tescil davası gündeme gelebilir.
Vekaletname ile veraset ilamı çıkarılabilir mi?
Evet. Mirasçı adına avukat, vekaletnameyle hem noterden hem mahkemeden mirasçılık belgesi talep edebilir. Yurt dışında yaşayan mirasçılar için bu yol, Türkiye’ye gelmeden tüm sürecin tamamlanmasını sağlar.
Avukat’a Sor
Mirasçılık belgesi başvurusu, vasiyetnameli veya yabancılık unsurlu dosyalar, hatalı pay hesapları ve intikal işlemleriyle ilgili sorularınızı doğrudan avukata iletebilir, dosyanıza özel yol haritası talep edebilirsiniz. Doğru merci seçimi, haftalarca sürecek gecikmeyi önler. Avukat’a Sor
Av. Muhammet Sarıkaya
Avukat Muhammet Sarıkaya, 1995 yılında İstanbul’da doğmuştur. 2009-2013 yılları arasında İstanbul’un köklü liselerinden Hasan Polatkan Anadolu Lisesi’nde öğrenim görmüş; 2014 yılında başladığı Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 2018 yılında mezun olmuştur. 2019 yılında avukatlık stajını tamamlayarak avukatlık ruhsatını almış ve İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarası ile kayıtlı olarak mesleki faaliyetlerine başlamıştır. Ağırlıklı çalışma alanları miras hukuku, ceza hukuku, aile hukuku, idare hukuku ve tazminat hukukudur. Mesleki faaliyetlerini hukukun üstünlüğü, adalet ilkesi, gizlilik ve mesleki etik kurallar çerçevesinde sürdürmekte; güncel mevzuat ve yargı kararlarını yakından takip ederek çözüm odaklı bir yaklaşım benimsemektedir. Baro Doğrulaması: Avukat Muhammet Sarıkaya, İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarası ile kayıtlıdır. İstanbul Barosu levha kaydını doğrulamak için tıklayın.