Vasiyet Hükümleri ve Geçerlilik Şartları 2026: Resmi, El Yazılı ve Sözlü Vasiyetname
Vasiyet hükümleri ve geçerlilik şartları, Türk Medeni Kanunu m. 502 ve m. 531-544 arasında düzenlenir. Geçerli bir vasiyetname için üç şart birlikte aranır: Vasiyetçinin 15 yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip olması; vasiyetin kanunda öngörülen üç şekilden biriyle (resmi, el yazılı veya sözlü) yapılması; içeriğin hukuka ve ahlaka aykırı olmaması. Resmi vasiyetname noter veya sulh hakimi önünde iki tanıkla düzenlenir; el yazılı vasiyetname baştan sona vasiyetçinin el yazısıyla yazılıp gün, ay ve yıl olarak tarihlenmeli ve imzalanmalıdır; sözlü vasiyetname yalnızca olağanüstü hallerde geçerlidir ve olağanüstü hal bittikten bir ay sonra hükümsüz kalır. Vasiyetname her zaman geri alınabilir ve ölümden sonra sulh hukuk mahkemesince açılarak ilgililere tebliğ edilir.
Vefat eden bir babanın çekmecesinden çıkan iki sayfalık el yazısı vasiyetnamede her şey vardı: Kimin hangi daireyi alacağı, hangi hesabın kime kalacağı. Eksik olan tek şey tarihti. O eksiklik, üç kardeşin dört yıl sürecek iptal davasına dönüştü. Vasiyet hükümleri ve geçerlilik şartları tam olarak bu yüzden ezberlenmesi gereken kurallardır; miras hukukunda niyet değil şekil kazanır. Bu yazıda üç vasiyetname türünün her birinin geçerlilik şartlarını, tanık yasaklarını, vasiyetnameden dönmeyi, ölümden sonra açılma ve tebliğ sürecini ve hangi hallerde iptal edilebileceğini bir avukat gözüyle, örneklerle anlatıyorum.
Yazı İçeriği
- Vasiyetname Nedir? Hukuki Niteliği
- Vasiyet Ehliyeti: 15 Yaş ve Ayırt Etme Gücü
- Resmi Vasiyetname Geçerlilik Şartları (TMK 532-537)
- El Yazılı Vasiyetname Geçerlilik Şartları (TMK 538)
- Sözlü Vasiyetname: Olağanüstü Hal Şartı (TMK 539-541)
- Üç Vasiyetname Türünün Karşılaştırması
- Vasiyetnameden Dönme ve Değiştirme (TMK 542-544)
- Vasiyetnamenin Açılması, Tebliği ve Uygulanması (TMK 595-597)
- Vasiyetnamenin Hükümsüzlüğü ve İptal Sebepleri
- Vasiyetname Düzenleme ve Vasiyetnamenin İptali Avukat Muhammet Sarıkaya
- Yargıtay Kararları ve Emsal İlkeler
- El Yazılı Vasiyetname Örneği
- Sıkça Sorulan Sorular
Vasiyetname Nedir? Hukuki Niteliği
Vasiyetname, bir kişinin ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere malvarlığı ve kısmen kişisel ilişkileri hakkında tek taraflı olarak yaptığı, şekle bağlı ve her zaman geri alınabilir ölüme bağlı tasarruftur. Vasiyetçi, vasiyetnameyle mirasçı atayabilir, belirli mal bırakabilir, koşul ve yükleme koyabilir, vakıf kurabilir, mirasçılıktan çıkarabilir veya vasiyeti yerine getirme görevlisi atayabilir.
Vasiyetname kimseye bildirilmek zorunda değildir; lehine kazandırma yapılan kişinin kabulü de aranmaz. Bu, onu miras sözleşmesinden ayıran temel özelliktir. Vasiyetnamenin diğer ölüme bağlı tasarruflar arasındaki yeri için ölüme bağlı tasarruflar yazısına, kanun metnine ise mevzuat.gov.tr adresindeki Türk Medeni Kanunu metninden ulaşabilirsiniz.
Vasiyet Ehliyeti: 15 Yaş ve Ayırt Etme Gücü
Vasiyetname yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip olmak ve 15 yaşını doldurmuş olmak yeterlidir (TMK m. 502). Erginlik aranmaz; kısıtlı olmak da vasiyetnameye engel değildir, vasi veya yasal temsilcinin onayı gerekmez çünkü vasiyetname kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır ve temsilci aracılığıyla yapılamaz.
Ayırt etme gücü vasiyetnamenin yapıldığı anda aranır. Vasiyetçinin sonradan ayırt etme gücünü kaybetmesi vasiyetnameyi etkilemez; buna karşılık vasiyet anında ayırt etme gücünün bulunmadığı ispat edilirse vasiyetname iptal edilir. Yargıtay bu ispat için hastane kayıtları ve Adli Tıp raporunu belirleyici sayar. Yaşlı veya hasta kişilerin vasiyetname yapması halinde aynı gün alınacak bir sağlık raporu, ileride açılacak davalarda güçlü bir delildir.
Resmi Vasiyetname Geçerlilik Şartları (TMK 532-537)
Resmi vasiyetname, noter, sulh hakimi veya kanunla yetkili kılınmış memur tarafından iki tanığın katılımıyla düzenlenir. Vasiyetçi arzularını memura bildirir; memur vasiyetnameyi yazar veya yazdırır ve okuması için vasiyetçiye verir; vasiyetçi okuyup imzalar; memur tarih koyarak imzalar; ardından vasiyetçi iki tanık önünde vasiyetnameyi okuduğunu ve son arzularını içerdiğini beyan eder, tanıklar da bu beyanın yapıldığını ve vasiyetçiyi tasarrufa ehil gördüklerini yazıp imzalar.
Vasiyetçi okuma yazma bilmiyor veya imza atamıyorsa memur vasiyetnameyi tanıklar önünde okur, vasiyetçi son arzularını içerdiğini beyan eder ve tanıklar bu beyanı ve vasiyetnamenin kendi önlerinde okunduğunu yazıp imzalar (TMK m. 535). Uygulamada noterlikte düzenlenen vasiyetnamelerde en sık iptal sebebi, tanık şerhinin eksik yazılması veya tanıkların vasiyetçinin beyanı sırasında hazır bulunmamasıdır.
Tanık olamayacak kişiler (TMK m. 536)
- Fiil ehliyeti bulunmayanlar,
- Bir ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar,
- Okur yazar olmayanlar,
- Vasiyetçinin eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bunların eşleri,
- Vasiyetnameyi düzenleyen memurun eşi ve yukarıdaki derecede hısımları.
Ayrıca düzenlemeye katılan memura, tanıklara ve bunların üstsoy, altsoy, kardeş ve eşlerine vasiyetnameyle kazandırma yapılamaz (TMK m. 536/2); yapılırsa yalnızca o kazandırma iptal edilir, vasiyetnamenin tamamı değil.
El Yazılı Vasiyetname Geçerlilik Şartları (TMK 538)
El yazılı vasiyetnamenin geçerli olması için başından sonuna kadar vasiyetçinin kendi el yazısıyla yazılması, yapıldığı yıl, ay ve günün yine el yazısıyla belirtilmesi ve vasiyetçi tarafından imzalanması gerekir (TMK m. 538). Bilgisayarda yazılıp imzalanan, bir başkasının el yazısıyla yazılan veya daktilo edilen metinler el yazılı vasiyetname olarak geçersizdir.
- Tarih: Gün, ay ve yıl birlikte yazılmalıdır. “Ağustos 2026” veya “Ramazan Bayramı” gibi ifadeler, tarih başka unsurlardan kesin olarak belirlenebiliyorsa Yargıtay tarafından yeterli sayılabilmekle birlikte ciddi risk taşır.
- İmza: Metnin sonuna, el yazısıyla atılmalıdır. İmzadan sonra eklenen paragraflar ayrıca tarihlenip imzalanmalıdır.
- Dil ve araç: Herhangi bir dilde, kalem, kurşun kalem veya başka bir araçla yazılabilir; önemli olan yazının vasiyetçiye aitliğinin belirlenebilmesidir.
- Saklama: Vasiyetçi belgeyi açık veya kapalı olarak notere, sulh hakimine veya yetkili memura saklanmak üzere bırakabilir (TMK m. 538/2); bu, kaybolma ve yok edilme riskini azaltır.
El yazılı vasiyetnamede en büyük tehlike, ölümden sonra belgeyi bulan kişinin onu gizlemesi veya yok etmesidir. TMK m. 595 uyarınca vasiyetnameyi elinde bulunduran herkes, ölümü öğrenir öğrenmez onu sulh hakimine teslim etmekle yükümlüdür; gizleyen kişi hem sorumlu olur hem de mirastan yoksun kalabilir (TMK m. 578).
Sözlü Vasiyetname: Olağanüstü Hal Şartı (TMK 539-541)
Sözlü vasiyetname, vasiyetçinin yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık veya savaş gibi olağanüstü bir durum nedeniyle resmi veya el yazılı vasiyetname yapamadığı hallerde, son arzularını iki tanığa anlatıp bu tanıklardan vasiyetnameyi yazmalarını veya yazdırmalarını istemesiyle yapılır (TMK m. 539). Tanıklardan biri beyanı yer, yıl, ay ve günü belirterek yazar, imzalar, diğerine imzalatır ve derhal sulh veya asliye mahkemesine verir; vasiyetçi sonradan olağan şekilde vasiyetname yapma olanağına kavuşursa sözlü vasiyet bu tarihten bir ay sonra hükümsüz kalır (TMK m. 541).
Askerlik hizmetinde teğmen veya daha üst rütbeli subay, ülke sınırları dışında seyreden gemide kaptan, sulh veya asliye mahkemesi yerine geçer. Sözlü vasiyetname Yargıtay tarafından son derece dar yorumlanır: Hastanede yatan ancak notere erişimi mümkün olan bir kişinin yaptığı sözlü vasiyet, olağanüstü hal şartı gerçekleşmediğinden geçerli sayılmaz.
Üç Vasiyetname Türünün Karşılaştırması
| Kriter | Resmi Vasiyetname | El Yazılı Vasiyetname | Sözlü Vasiyetname |
|---|---|---|---|
| Kanun Maddesi | TMK m. 532-537 | TMK m. 538 | TMK m. 539-541 |
| Düzenleyen | Noter, sulh hakimi, yetkili memur | Vasiyetçinin kendisi | İki tanık |
| Tanık | İki tanık zorunlu | Tanık aranmaz | İki tanık zorunlu |
| Tarih | Memur tarafından konulur | Yıl, ay, gün el yazısıyla | Tanık tarafından yazılır |
| Geçerlilik Süresi | Süresiz | Süresiz | Olağan vasiyet imkanından itibaren 1 ay |
| İspat Gücü | En yüksek | Yazı incelemesi gerekebilir | En düşük, dar yorumlanır |
| Tipik Risk | Tanık şerhi eksikliği, ehliyet iddiası | Tarih ve imza eksikliği, gizlenme | Olağanüstü halin ispatı |
Vasiyetnameden Dönme ve Değiştirme (TMK 542-544)
Vasiyetçi, vasiyetnameyi her zaman ve sebep göstermeksizin geri alabilir; geri alma, vasiyetname için öngörülen şekillerden biriyle yeni bir vasiyetname yaparak, belgeyi yok ederek veya sonradan yapılan bir vasiyetname veya sağlararası işlemle bağdaşmayan bir tasarrufta bulunarak gerçekleşir (TMK m. 542-544). Sonraki vasiyetname öncekini açıkça iptal etmiyorsa, öncekinin sonrakiyle çelişmeyen hükümleri yürürlükte kalır.
- Yeni vasiyetnameyle dönme: Yeni vasiyetname resmi, el yazılı veya sözlü şekilde yapılabilir; şekil aynı olmak zorunda değildir.
- Yok etmeyle dönme: Vasiyetçinin belgeyi yırtması, yakması dönme sayılır. Kaza veya üçüncü kişinin kusuruyla yok olan vasiyetname ise içeriği ispat edilebiliyorsa geçerliliğini korur (TMK m. 543/2).
- Bağdaşmayan tasarrufla dönme: Vasiyetnameyle bırakılan evin sağlığında satılması, o hükmü kendiliğinden ortadan kaldırır.
Vasiyetnamenin Açılması, Tebliği ve Uygulanması (TMK 595-597)
Vasiyetname, vasiyetçinin ölümünden sonra, onu elinde bulunduran kişi veya noter tarafından derhal sulh hukuk mahkemesine teslim edilir ve mahkeme teslimden itibaren bir ay içinde vasiyetnameyi açarak mirasçıları ve lehine kazandırma yapılanları çağırır (TMK m. 595-596). Açılan vasiyetnamenin örneği ilgililere tebliğ edilir; tebliğden itibaren iptal davası için 1 yıllık süre ve mirasçılar için itiraz olanağı işlemeye başlar.
Vasiyetnamenin açılması vasiyetnamenin geçerliliği hakkında karar anlamına gelmez; mahkeme yalnızca belgeyi okur ve tebliğ eder. Mirasçılar itiraz etmezse lehine kazandırma yapılan kişi, mirasçılık belgesi veya vasiyetnamenin tenfizi (yerine getirilmesi) davası yoluyla malın kendisine verilmesini ister. Vasiyetin uygulanmasını güvence altına almak için vasiyetçi sağlığında bir vasiyeti yerine getirme görevlisi atayabilir. Mirasçılık belgesinde vasiyetname bulunması halinde noter yerine mahkemeye başvurulur; bu konu veraset ilamı yazısında açıklanmıştır.
Vasiyetnamenin Hükümsüzlüğü ve İptal Sebepleri
Vasiyetname; vasiyetçinin ehliyetsizliği, yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama altında yapılması, içeriğinin veya bağlandığı koşulların hukuka ya da ahlaka aykırı olması veya kanunda öngörülen şekle uyulmaması hallerinde iptal davasıyla ortadan kaldırılır (TMK m. 557). Dava, iptalde menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı tarafından, sebebi öğrenmeden itibaren 1 yıl, her halde vasiyetnamenin açılmasından itibaren 10 yıl (kötüniyetli davalıya karşı 20 yıl) içinde asliye hukuk mahkemesinde açılır.
Vasiyetname geçerli olsa bile saklı payları ihlal ediyorsa tenkise tabidir. İptal ve tenkis davalarının birlikte açılması, sürelerin nasıl işlediği ve dilekçe örneği için ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisi yazısına bakabilirsiniz.
Vasiyetname Düzenleme ve Vasiyetnamenin İptali Avukat Muhammet Sarıkaya
Bir vasiyetnamenin geçerli olup olmadığını belirleyen ayrıntılar, çoğu zaman tek bir eksik tarih, yanlış seçilmiş bir tanık veya vasiyet günündeki bir hastane kaydıdır. Avukat Muhammet Sarıkaya, resmi ve el yazılı vasiyetnamelerin hazırlanmasında, noter aşamasında tanık ve şekil şartlarının denetlenmesinde, vasiyetnamenin açılması ve tenfizi süreçlerinde ve şekil, ehliyet veya irade sakatlığı nedeniyle vasiyetnamenin iptali davalarında Küçükçekmece ve İstanbul genelinde hizmet vermektedir. Her vasiyetnameyi, ileride ona itiraz edecek bir mirasçının gözüyle okur ve zayıf noktaları baştan kapatır.
Avukat Muhammet Sarıkaya, İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarası ile kayıtlıdır ve ağırlıklı olarak ceza hukuku, aile hukuku, miras hukuku, idare hukuku ve tazminat hukuku alanlarında çalışmaktadır. Mesleki geçmişi ve çalışma ilkeleri için avukat hakkında bilgi sayfasını inceleyebilirsiniz.
Yargıtay Kararları ve Emsal İlkeler
Vasiyetnameye ilişkin Yargıtay içtihadı şekil şartlarının sıkı uygulanması ile miras bırakanın iradesini ayakta tutma ilkesi arasında denge kurar. Aşağıdaki ilkeler yerleşik uygulamayı yansıtır; dosyanıza özgü karar metinleri künyeleriyle birlikte avukat tarafından sunulmaktadır.
Yerleşik İlke: El yazılı vasiyetnamede tarih ve imza kurucu unsurdur; eksikliği iptal sebebidir
Yargıtay, el yazılı vasiyetnamede yıl, ay ve günün vasiyetçinin el yazısıyla yazılmasını ve imzanın bulunmasını geçerlilik şartı olarak arar; tarihin başka unsurlardan kesin biçimde belirlenebildiği istisnai haller dışında tarihsiz vasiyetnameyi iptale tabi tutar. Bilgisayarda yazılıp imzalanan metnin el yazılı vasiyetname olarak geçerli sayılmayacağı da yerleşiktir.
Avukat Değerlendirmesi: Müvekkillerime el yazılı vasiyetnamede tarihi “28 Ağustos 2026” gibi tam ve açık yazmalarını, metni yazdıkları kağıdın her sayfasını ayrıca imzalamalarını ve belgeyi notere saklatmalarını öneriyorum. Bu üç önlem, iptal davalarının büyük kısmını baştan boşa çıkarır.
Yerleşik İlke: Resmi vasiyetnamede tanık şerhinin kanuni içeriği taşımaması iptal sebebidir
Yargıtay, resmi vasiyetnamede tanıkların hem vasiyetçinin beyanının kendi önlerinde yapıldığını hem de vasiyetçiyi tasarrufa ehil gördüklerini yazıp imzalamalarını arar; bu unsurlardan birinin eksikliği veya tanık yasağına aykırılık, vasiyetnamenin şekil eksikliğinden iptaline yol açar.
Avukat Değerlendirmesi: Noterde düzenlenen vasiyetname “resmi olduğu için kesin geçerli” sanılır; oysa tanık şerhi standart metinden ibaret kaldığında iptal edilen çok sayıda vasiyetname vardır. Noter işlemine avukatla katılmak, şerhi düzenleme anında kontrol etme imkanı verir.
El Yazılı Vasiyetname Örneği
VASİYETNAME
Ben, [Adı Soyadı], [T.C. Kimlik No], [Doğum tarihi ve yeri], [Adres] adresinde ikamet etmekteyim. Aklım ve iradem yerinde olarak, hiçbir baskı altında kalmaksızın, aşağıdaki hususları son arzularım olarak kendi el yazımla yazıyor ve vasiyet ediyorum.
1. [İl, İlçe, Mahalle], [Ada/Parsel] sayılı taşınmazda bulunan [bağımsız bölüm no] numaralı dairemin, ölümümden sonra kızım [Adı Soyadı]’na ([T.C. Kimlik No]) ait olmasını vasiyet ediyorum.
2. [Banka adı] bankasındaki [IBAN] numaralı hesabımda bulunan paranın tamamının oğlum [Adı Soyadı]’na ([T.C. Kimlik No]) verilmesini vasiyet ediyorum.
3. Bu vasiyetnamemin yerine getirilmesi için [Adı Soyadı]’nı ([T.C. Kimlik No]) vasiyeti yerine getirme görevlisi olarak atıyorum.
4. Yukarıda sayılanlar dışındaki malvarlığımın yasal mirasçılarım arasında kanun hükümlerine göre paylaşılmasını istiyorum. Daha önce yaptığım tüm vasiyetnameleri geri alıyorum.
[Gün] [Ay] [Yıl] (Örnek: 28 Ağustos 2026)
[Adı Soyadı] – İmza
Uyarı: Bu örnek yalnızca el yazılı vasiyetname için biçim göstermek amacıyla verilmiştir; metnin tamamı, tarih ve imza dahil, vasiyetçinin kendi el yazısıyla yazılmalıdır. Saklı pay sınırlarının aşılıp aşılmadığı bir avukat tarafından değerlendirilmelidir.
Not: Bu taslak genel bilgilendirme amaçlıdır; olaya özgü vakıalar, delil listesi ve talep sonucu bir avukat tarafından dosyanıza göre uyarlanmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Vasiyetname geçerlilik şartları nelerdir?
Vasiyetçinin 15 yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip olması, vasiyetin resmi, el yazılı veya sözlü şekilden biriyle yapılması ve içeriğin hukuka ve ahlaka aykırı olmaması gerekir. Şekle aykırı vasiyetname iptal edilebilir.
El yazılı vasiyetname noter onayı gerektirir mi?
Hayır. El yazılı vasiyetname noter onayı olmadan geçerlidir; baştan sona el yazısıyla yazılması, gün-ay-yıl olarak tarihlenmesi ve imzalanması yeterlidir. Ancak kaybolma riskine karşı notere veya sulh hakimine saklanmak üzere bırakılabilir.
Bilgisayarda yazılıp imzalanan vasiyetname geçerli midir?
Hayır. El yazılı vasiyetname olarak geçersizdir çünkü metnin tamamının vasiyetçinin el yazısıyla olması gerekir. Bilgisayarda hazırlanan metin ancak noterde resmi vasiyetname olarak düzenlenirse geçerli olur.
Vasiyetnamede kimler tanık olamaz?
Fiil ehliyeti bulunmayanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, okur yazar olmayanlar, vasiyetçinin eşi, altsoy ve üstsoyu, kardeşleri ve bunların eşleri tanık olamaz. Tanıklara ve yakınlarına vasiyetnameyle kazandırma da yapılamaz.
Vasiyetname ne zaman açılır?
Vasiyetçinin ölümünden sonra belgeyi elinde bulunduran kişi derhal sulh hukuk mahkemesine teslim eder; mahkeme teslimden itibaren bir ay içinde vasiyetnameyi açar ve mirasçılar ile lehine kazandırma yapılanlara tebliğ eder.
Vasiyetname ile tüm mallar bir çocuğa bırakılabilir mi?
Bırakılabilir; ancak diğer çocuklar, eş veya ana-baba saklı payı ihlal edildiğinden tenkis davası açarak saklı paylarını alabilir. Saklı paylı mirasçı yoksa terekenin tamamı serbestçe vasiyet edilebilir.
Vasiyetnamenin iptali için süre ne kadardır?
İptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrenmeden itibaren 1 yıl, her halde vasiyetnamenin açılmasından itibaren 10 yıl; davalı kötüniyetliyse 20 yıldır. Süre geçince vasiyetname kesinleşir.
Avukat’a Sor
Vasiyetname hazırlanması, mevcut bir vasiyetnamenin geçerliliği, vasiyetnamenin açılması ve tebliği, tenfiz veya iptal davası hakkındaki sorularınızı doğrudan avukata iletebilirsiniz.
Av. Muhammet Sarıkaya
Avukat Muhammet Sarıkaya, 1995 yılında İstanbul’da doğmuştur. 2009-2013 yılları arasında İstanbul’un köklü liselerinden Hasan Polatkan Anadolu Lisesi’nde öğrenim görmüş; 2014 yılında başladığı Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 2018 yılında mezun olmuştur. 2019 yılında avukatlık stajını tamamlayarak avukatlık ruhsatını almış ve İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarası ile kayıtlı olarak mesleki faaliyetlerine başlamıştır. Ağırlıklı çalışma alanları ceza hukuku, aile hukuku, miras hukuku, idare hukuku ve tazminat hukukudur. Bu alanlarda bireysel ve kurumsal müvekkillere hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır. Mesleki faaliyetlerini hukukun üstünlüğü, adalet ilkesi, gizlilik ve mesleki etik kurallar çerçevesinde sürdürmekte; güncel mevzuat ve yargı kararlarını yakından takip ederek çözüm odaklı bir yaklaşım benimsemektedir.
Baro Doğrulaması: Avukat Muhammet Sarıkaya, İstanbul Barosu’na 68766 sicil numarası ile kayıtlıdır. İstanbul Barosu levha kaydını doğrulamak için tıklayın.